Ραψωδία Α – Η οργή του Αχιλλέα
Η ραψωδία Α αποτελεί την εναρκτήρια σκηνή της Ιλιάδας και θέτει τον τόνο για ολόκληρο το έπος. Ξεκινά με την περίφημη επίκληση στη Μούσα: «Μῆνιν ἄειδε, θεά, Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος», δηλαδή «Την οργή τραγούδησε, θεά, του Πηλείδη Αχιλλέα». Η οργή του ήρωα απέναντι στον Αγαμέμνονα, που του αφαιρεί την Βρισηίδα, οδηγεί σε κρίσιμες εξελίξεις: την αποχή του Αχιλλέα από τη μάχη και την αποδυνάμωση των Αχαιών. Η ραψωδία Α εισάγει τα βασικά θέματα της Ιλιάδας: την τιμή, την σύγκρουση, την θεϊκή παρέμβαση και την τραγική μοίρα των ηρώων.
Λεξικογραμματική ανάλυση
1 Στίχος
μῆνις,ιος:
σημασία: η οργή, ο θυμὀς, επἰμονος οργή
γραμματική αναλύση: (μῆνιν), ουσιαστικό γ κλίσης, ουδετέρου γένους, αιτιατική ενικού
ἀείδω:
σημασία: άδω, τραγουδώ, ψάλλω, υμνώ
γραμματική ανάλυση: (ἄειδε), ρήμα ενεργητικής φωνής, β ενικό ενεστώτα προστακτικής,
επικός και ιωνικός τύπος
Πηληϊάδης:
σημασία: ο γιος του Πηλέα
γραμματική ανάλυση: (Πηληϊάδεω), ασυναίρετος τύπος, ουσιαστικό α κλίσης σε εω,
αρσενικού γένους, γενική ενικού αντί για τον τύπο με κατάληξη ου, ιωνικός τύπος
Ἀχιλλεύς:
σημασία: ο Αχιλλέας, γιος του Πηλέα και της Θέτιδας και αρχηγός των Μυρμιδόνων
γραμματική ανάλυση: (Ἀχιλῆος), ουσιαστικό γ κλίσης , αρσενικού γένους, γενική ενικού αντί
για τον τύπο σε εως, επικός και ιωνικός τύπος
2 Στίχος
οὐλόμενος,η,ον:
σημασία: ο καταραμένος, δυστυχής, καταστρεπτικός (ὄλλυμι)
γραμματική ανάλυση: (οὐλομένην), μετοχή αορίστου του ρήματος ὄλλυμι, μέση φωνή,
αιτιατική ενικού αντί για τον τύπο ὀλόμενος, η, ον, αττικός, επικός και ιωνικός τύπος
μυρίος:
σημασία: ο αναρίθμητος, άπειρος
γραμματική ανάλυση: (μυρί᾽), επίθετο μυρίος, α, ον , αριθμητικό επίθετο που χρησιμοποιείται
στον πληθυντικό, ουδετέρου γένους, αιτιατική πληθυντικού
ἂλγος:
σημασία: φροντίδα, λύπη, πόνος
γραμματική ανάλυση: (ἄλγε᾽), ουσιαστικό γ κλίσης το ἂλγος, εος, αιτιατική πληθυντικού
επικό, δωρικός, αιολικός και ιωνικός τύπος
τίθημι:
σημασία: θέτω, τοποθετώ, βάζω
γραμματική ανάλυση: (ἔθηκε), ρήμα ενεργητικής φωνής, γ ενικό αορίστου
3 Στίχος
ἴφθιμος:
σημασία: ο ισχυρός, ο ακμαίος
γραμματική ανάλυση: (ἴφθιμος , η, ον), ή (ος, ον), επίθετο, θηλυκού γένους, αιτιατική πληθυντικού
Ἅιδης:
σημασία: ο Άδης
γραμματική ανάλυση: (Ἄϊδι), ουσιαστικό α κλίσης στον Όμηρ. επίσης Ἀΐδης, -αο και -εω· Δωρ.
Ἀΐδας, -α· υπάρχει επίσης και γεν. Ἄϊδος, δοτ. Ἄϊδι, εδώ είναι δοτική ενικού του αρσενικού
ουσιαστικού ποιητικός τύπος
προϊάπτω:
σημασία: στέλνω προς τα εμπρός, στέλνω πρόωρα στον Κάτω Κόσμο, σε Ομήρ. Ιλ., Αισχύλ.
γραμματική ανάλυση: (προΐαψεν), ρήμα ενεργητικής φωνής, γ ενικό αορίστου οριστικής του
προ-ϊάπτω, μέλ. -ψω, αόρ. αʹ -ίαψα·
4 Στίχος
ἥρως:
σημασία: ο ήρωας, ο φύλακας, ο ανδρείος
γραμματική ανάλυση: (ἡρώων), ουσιαστικό γ κλίσης ὁ ἥρως, γεν. ἥρωος, αρσενικού γένους,
εδώ είναι γενική πληθυντικού επικός και ποιητικός τύπος
ἑλώριον:
σημασία: λεία, βορρά
γραμματικη ανάλυση: (ἑλώρια), ουσιαστικό β κλίσης, ουδετέρου γένους, συναντιέται στον
πληθυντικό αριθμό στην αιτιατική πτώση εδώ
τεύχω:
σημασία: φτιάχνω, κατασκευάζω, οικοδομώ, εργάζομαι, ετοιμάζω κάτι, γίνεται κάτι
γραμματικη ανάλυση: (τεῦχε), ρήμα ενεργητικής φωνής, γ ενικό παρατατικού αναύξητος
τύπος του τεύχω , μέλ. τεύξω, αόρ. ἔτευξα, Επικ. τεῦξα· παρακ. τέτευχα
κύων:
σημασία: σκύλος ή σκύλα
γραμματική ανάλυση: (κύνεσσιν), κύων, ὁ και ἡ, γεν. κῠνός, δοτ. κῠνί, αιτ. κύνα, κλητ.
κύον· πληθ., ονομ. κύνες, γεν. κυνῶν, δοτ. κυσί, Επικ. κύνεσσι, αιτ. κύνας, εδώ είναι δοτική
πληθυντικού του αρσενικού ουσιαστικού κύων της γ κλίσης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου