Ιλιάς Ραψωδία Ι Στίχοι 54-56

Ραψωδία Ι – Η ασπίδα του Αχιλλέα

Η ραψωδία Ι είναι μια από τις πιο ποιητικές και συμβολικές ενότητες της Ιλιάδας. Εδώ περιγράφεται η κατασκευή της νέας ασπίδας του Αχιλλέα από τον θεό Ήφαιστο, κατόπιν αιτήματος της Θέτιδας. Η ασπίδα δεν είναι απλώς πολεμικό όπλο, αλλά ένα μικρόκοσμος του κόσμου: απεικονίζει σκηνές ειρήνης και πολέμου, γεωργίας, γάμου, δικαιοσύνης και χορού. Μέσα από αυτήν την λεπτομερή περιγραφή, ο Όμηρος αναδεικνύει την αντίθεση ανάμεσα στην βία του πολέμου και την αρμονία της ζωής, προσφέροντας μια βαθιά φιλοσοφική διάσταση στο έπος.

Λεξικογραμματική ανάλυση

54 Στίχος

ἔπλευ:

εδώ είναι β ενικό παρατατικού του ρ πέλω και πέλομαι, επικός, δωρικός και

ιωνικός τύπος ,μόνο στον ενεστ. και παρατ.· Ενεργ. κυρίως στον γʹ ενικ. του ενεστ. πέλει,

Επικ. παρατ. πέλεν, συγκοπτ. με αύξηση ἔπλεν· σπανίως σε άλλα πρόσωπα, ἔπελες, πέλες.

Δωρ. αʹ πληθ. πέλομες, γʹ πληθ. πέλοντι· θηλ. μτχ. πέλουσα. Ακόμα πιο συνηθισμένο ως

αποθ. με την ίδια σημασία, πέλομαι, πέλει, πέλεται, πελόμεσθα, πέλονται· παρατ. συγκοπτ.

βʹ ἔπλεο, συνηρ. ἔπλευ, ἔπλετο, πέλοντο· Ιων. βʹ ενικ. πελέσκεο· προστ. πέλευ· υποτ. πέληται,

-ώμεθα, -ωνται· ευκτ. πέλοιτο. I. Αρχική σημασία, είμαι σε κίνηση, εμφανίζεται στον Όμηρ.·

κλαγγὴ πέλει οὐρανόθι πρό, η κραυγή ξεσηκώνεται, ανεβαίνει στον ουρανό, σε Ομήρ. Ιλ.· τῷ δεκάτῃ πέλεν ἠώς, σ’ αυτόν ήρθε το δέκατο πρωινό, σε Ομήρ. Οδ.· γῆρας καὶ θάνατος, ἐπ’

ἀνθρώποισι πέλονται, τα γεράματα και ο θάνατος έρχονται πάνω στους ανθρώπους, στο ίδ.·

αυτή η σημασία της κίνησης είναι φάνερη στις σύνθετες μετοχές ἐπιπλόμενος, περιπλόμενος.

II. συνήθως, είμαι, σε Όμηρ.· αλλά γενικά έχοντας τη σημασία της συνέχειας, συνηθισμένος να

είμαι, σε Ομήρ. Ιλ.· ο παρατ. έχει ενεστ. σημασία, ὀϊζυρὸς ἔπλεο, προορισμένος για να είσαι

δηλ. είσαι, στο ίδ.

55 Στίχος

ὀνόσσεται:

εδώ είναι γ ενικό μέλλοντα του ρ ὄνομαι, Επικ. βʹ ενικ. ὄνοσαι, βʹ πληθ.

οὔνεσθε, γʹ πληθ. ὄνονται, γʹ ενικ. ευκτ. ὄνοιτο, γʹ πληθ. παρατ. ὤνοντο· Επικ. μέλ. ὀνόσσομαι·

αόρ. αʹ ὠνοσάμην, Επικ. μτχ. ὀνοσσάμενος· Επικ. γʹ ενικ. αορ. ὤνατο· και Παθ. ὠνόσθην·

αποθ., κατηγορώ, ψέγω, επιρρίπτω μομφή, συμπεριφέρομαι περιφρονητικά, χλευάζω, τι,

σε Όμηρ.· ἦ οὔνεσθ’, ὅτι μοι Ζεὺς ἔδωκεν; με κατηγορείτε για όσα μου έδωσε ο Δίας; σε

Ομήρ. Ιλ.· με γεν., οὐδ’ ὥς σε ἔολπα ὀνόσσεσθαι κακότητος, ελπίζω να μη μεμψιμοιρείς με

τη συμφορά σου (δηλ. δεν την θεωρώ καθόλου βαριά), σε Ομήρ. Οδ.· ὀν. τινα, επιρρίπτω

κατηγορία σε, σε Ηρόδ.

56 Στίχος

ἐρέει:

εδώ είναι γ ενικό μέλλοντα του ρ ἐρῶ, ασυναίρετος τύπος Ιων. και Επικ. ἐρέω, μέλ.

του εἴρω (Β), παρακ. εἴρηκα, Παθ. εἴρημαι, Ιων. γʹ πληθ. εἰρέαται· γʹ πληθ. υπερσ. εἴρητο

— Παθ., αόρ. αʹ ἐρρήθην, Ιων. εἰρέθην, μέλ. εἰρήσομαι, σπανίως ῥηθήσομαι· ο ενεστ. εἴρω

(σπανίως στους Επικ. και ποτέ στους Αττ.) συμπληρώνεται από τα φημί, λέγω ή ἀγορεύω·

εἶπον χρησιμ. ως αόρ.· I. θα πω ή θα μιλήσω, σε Αττ.· με αιτ. προσ., μιλώ για κάποιον,

κακῶςἐρεῖν τινα, κακολογώ, σε Θέογν., Ευρ.· με διπλή αιτ., ἐρεῖν τινά τι, στον ίδ. κ.λπ. II.

1. θα πω, θα αναγγείλω, σε Ομήρ. Ιλ. κ.λπ.· Ἠὼς ἐρέουσα, θα προαναγγείλει την ανατολή

του ηλίου, στο ίδ.· ἐπὶ ῥηθέντι δικαίῳ, για λόγο που ειπώθηκε ορθά και δίκαια, σε Ομήρ.

Οδ. 2. εἰρημένος, συμφωνημένος, μισθός, σε Ησίοδ., Ηρόδ.· εἰρημένον, απόλ., μολονότι είχε

συμφωνηθεί, σε Θουκ. 3. προστάζω, διατάζω κάποιον να κάνει κάτι, με δοτ. και απαρ., σε

Ξεν.· με αιτ. και απαρ., στον ίδ.· ομοίως και στην Παθ., εἴρητο συλλέγεσθαι τὸνστρατόν,

με απαρ., του δόθηκαν εντολές να κάνει κάτι, σε Ηρόδ. III. στην Παθ., αναφέρομαι,

μνημονεύομαι, στον ίδ.

ἵκεο:

εδώ είναι β ενικό προστακτικής αορίστου β του ρ ἱκνέομαι, επικός, δωρικός, ιωνικός

και αιολικός τύπος

Για ιδιαίτερα φιλολογικά μαθήματα με προσωπική καθοδήγηση, επικοινωνήστε μαζί μου. Στείλτε μήνυμα στο inbox στο Facebook ή email για πληροφορίες. Εναλλακτικά, καλέστε στο κινητό μου για άμεση επικοινωνία.