Η ιστορικότητα του Ομήρου

 

Η ιστορικότητα του Ομήρου παραμένει αμφιλεγόμενη γιατί δεν έχουμε βέβαιες βιογραφικές πληροφορίες.Οσα γνωρίζουμε προέρχονται από αρχαίες παραδόσεις, υποθέσεις και το λεγόμενο «Ομηρικό Ζήτημα». Οι πηγές μας είναι κυρίως οι ίδιοι οι αρχαίοι συγγραφείς (Ησίοδος, Ηρόδοτος, Παυσανίας, Πλούταρχος) και τα έργα που του αποδίδονται.  

 Τι γνωρίζουμε για τον Όμηρο

- Χρονολόγηση: Πιθανότατα έζησε στον 8ο αιώνα π.Χ., αν και άλλοι τον τοποθετούν στον 9ο., άρα τον τοποθετούμε στην αρχαϊκή εποχή 

- Τόπος καταγωγής: Διάφορες πόλεις διεκδικούσαν την καταγωγή του όπως :(Σμύρνη, Χίος, Ίος, Αθήνα). Πολλές παραδόσεις τον παρουσιάζουν ως τυφλό ποιητή.  

 Έργα: Του αποδίδονται η Ιλιάδα και η Οδύσσεια. Άλλα έργα (π.χ. Ομηρικοί Ύμνοι) είναι αμφίβολης αυθεντικότητας. 

 Πηγές για τον βίο του

-Αρχαίοι συγγραφείς:  

  Ο Ηρόδοτος (5ος αι. π.Χ.) αναφέρει ότι έζησε περίπου 400 χρόνια πριν από την εποχή του.  

  Ο Ησίοδος τον μνημονεύει ως ποιητή που έδρασε κοντά στη δική του εποχή.  

  Ο Πλούταρχος και Παυσανίας παραδίδουν θρύλους για τον βίο του.  

 Βιογραφίες της αρχαιότητας: Υπάρχουν «Βίοι Ομήρου» (ψευδοβιογραφίες) που γράφτηκαν σε μεταγενέστερους αιώνες, γεμάτες θρύλους και ανεκδοτολογικά στοιχεία.  

- Αρχαιολογικά και γλωσσικά δεδομένα: Η γλώσσα των επών (μείγμα διαλέκτων) δείχνει ότι προέρχονται από μακρά προφορική παράδοση, όχι από έναν μόνο ποιητή.  

- Το Ομηρικό Ζήτημα: Από τον 18ο αιώνα οι μελετητές συζητούν αν υπήρξε ένας Όμηρος ή αν τα έπη είναι συλλογικό προϊόν της προφορικής παράδοσης.

Κατάλληλο για μελέτη,το ομηρικό ζήτημα όπως το παραθέτει ο Τζομπανάκης και ο Montanari