ΜΑΘΗΜΑ 1
Τα Μέρη του Λόγου — Πλήρης Διδασκαλία & Ανάλυση
Διάρκεια μαθήματος: 90’
Στόχοι:Ο μαθητής πρέπει να κατανοήσει ότι κάθε λέξη έχει ρόλο μέσα σε μια πρόταση. Να μάθει τα 10 μέρη του λόγου καθώς και να μπορεί να τα αναγνωρίζει σε απλές προτάσεις. Πρέπει να αρχίσει να καταλαβαίνει τη λειτουργία τους μέσα στην πρόταση.
Αρχικά μία Εισαγωγή (10’)
Ξεκινάς με μια απλή, καθημερινή πρόταση: πχ
«Ο μικρός σκύλος τρέχει γρήγορα στο πάρκο.»
Ρωτάς τον μαθητή:
- Ποιος κάνει κάτι;
- Τι κάνει;
- Πώς το κάνει;
- Πού το κάνει;
Έτσι δείχνεις ότι κάθε λέξη έχει ρόλο.
Αυτός ο ρόλος ονομάζεται μέρος του λόγου.
Τα 10 μέρη του λόγου μέσα σε (20’)
Τα παρουσιάζεις με απλό, λειτουργικό τρόπο:
Μέρος του λόγου ,Τι δηλώνει και Παράδειγμα
Το Ουσιαστικό
δηλώνει πρόσωπο, ζώο, πράγμα, ιδέα για πχ παιδί, σκύλος, χαρά
Το Επίθετο
Είναι σαν χαρακτηρισμός ουσιαστικού πχ όμορφος, μεγάλος
Το Ρήμα
Δηλώνει μια ενέργεια, κατάσταση πχ τρέχω, είμαι
Το Άρθρο
συνοδεύει το ουσιαστικό ο, η, το
Η Αντωνυμία
αντί για ουσιαστικό πχ εγώ, αυτός
Το Επίρρημα
Δηλώνει πώς, πότε, πού, πόσο πχ γρήγορα, χθες
Η Πρόθεση
Δηλώνει σχέση λέξεων πχ σε, με, από
Ο Σύνδεσμος
Είναι αυτός που ενώνει λέξεις καιπροτάσεις πχ και, αλλά
Το Επιφώνημα
Δηλώνει ένα συναίσθημα η ήχο πχ ωχ!, αχ!
Η Μετοχή
Είναι ρηματικό επίθετο πχ κουρασμένος, γραμμένος
3. Αναλυτική εξήγηση με παραδείγματα (25’)
Τα Ουσιαστικά είναι οι λέξεις που δηλώνουν πρόσωπα, ζώα, πράγματα, ιδέες.
Παράδειγμα: παιδί, δέντρο, αγάπη
2. Τα Επίθετα
Δίνουν χαρακτηρισμό στο ουσιαστικό.
Παράδειγμα: μεγάλο σπίτι, όμορφη μέρα
3. Τα Ρήματα
Δηλώνουν ενέργεια ή κατάσταση.
Παράδειγμα: τρέχω, κοιμάμαι, είμαι
4. Τα Άρθρα
Συνοδεύουν τα ουσιαστικά.
Παράδειγμα: ο άνθρωπος, η μέρα
5.Οι Αντωνυμίες
Είναι αυτές που Αντικαθιστούν τα ουσιαστικά.
Παράδειγμα: εγώ, εσύ, αυτός, εκείνο
6.Τα Επιρρήματα είναι οι λέξεις που
δηλώνουν τρόπο, χρόνο, τόπο, ποσό.
Παράδειγμα: γρήγορα, εδώ, πολύ
Οι Προθέσεις
Είναι μικρές λεξουλες που δείχνουν σχέση.
Παράδειγμα: σε, με, από, προς
8. Οι Σύνδεσμοι
Είναι οι λέξεις που ενώνουν λέξεις ή προτάσεις.
Παράδειγμα: και, αλλά, επειδή
9. Τα Επιφωνήματα
Εκφράζουν συναισθήματα.
Παράδειγμα: ωχ!, μπράβο!
10. Οι Μετοχές
Είναι Ρηματικά επίθετα.
Παράδειγμα: κουρασμένος μαθητής, γραμμένο γράμμα
Καθοδηγούμενη εξάσκηση (10’)
Δίνεις προτάσεις και τις λύνεις μαζί με τον μαθητή.
Παράδειγμα:
«Η μικρή γάτα κοιμάται ήσυχα στο χαλί.»
Η = άρθρο
μικρή = επίθετο
γάτα = ουσιαστικό
κοιμάται = ρήμα
ήσυχα = επίρρημα
στο = πρόθεση + άρθρο
χαλί = ουσιαστικό
Ασκήσεις για τον μαθητή (15’)
✏️ Άσκηση 1 — Να βρεις το μέρος του λόγου των υπογραμμισμένων λέξεων
1. Ο μεγάλος δρόμος ήταν ήσυχος.
2. Η Μαρία και ο Γιάννης πήγαν στο σχολείο.
3. Αυτός τρέχει γρήγορα.
✏️ Άσκηση 2 — Ταξινόμηση λέξεων
Να βάλεις τις λέξεις στη σωστή κατηγορία:
τρέχω, όμορφος, κάτω, εμείς, στο, αλλά, βιβλίο
Λύσεις (5’)
Άσκηση 1
1. μεγάλος = επίθετο, ήσυχος = επίθετο
2. και = σύνδεσμος, στο = πρόθεση + άρθρο
3. αυτός = αντωνυμία, γρήγορα = επίρρημα
Άσκηση 2
- ρήμα: τρέχω
- επίθετο: όμορφος
- επίρρημα: κάτω
- αντωνυμία: εμείς
- πρόθεση: στο
- σύνδεσμος: αλλά
- ουσιαστικό: βιβλίο
Κλείσιμο μαθήματος (5’)
Επαναλαμβάνεις ότι:
- Τα μέρη του λόγου είναι οι ρόλοι των λέξεων.
- Αν μάθεις να τα αναγνωρίζεις, καταλαβαίνεις καλύτερα κάθε πρόταση.
- Είναι η βάση για όλη τη γραμματική της Α’ Γυμνασίου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου