Μαθήματα Α' Γυμνασίου, 2ο μάθημα Νέων Ελληνικών


 ΜΑΘΗΜΑ 2


Ουσιαστικά:Γένη , Αριθμοί ,Πτώσεις
Πλήρης διδασκαλία, ανάλυση, παραδείγματα, ασκήσεις & λύσεις

 Εισαγωγή (5’)
Ξεκινάς με μια απλή πρόταση:

«Ο άνθρωπος βλέπει το σπίτι του φίλου.»

Ποια είναι τα ουσιαστικά; 
→ άνθρωπος, σπίτι, φίλου  
Τι δηλώνουν; 
 πρόσωπο, πράγμα, πρόσωπο  
 Σε ποια μορφή βρίσκονται; 
ο άνθρωπος (ονομ.), το σπίτι (αιτ.), του φίλου (γεν.)

Έτσι ο μαθητής καταλαβαίνει ότι τα ουσιαστικά αλλάζουν μορφή ανάλογα με τον ρόλο τους.

Τι είναι το ουσιαστικό (5’)
Ουσιαστικό είναι μια λέξη που δηλώνει:
πρόσωπο (μαθητής) , αθλητής, γυμναστής 
ζώο (γάτα) ,σκύλος, πουλί 
 πράγμα (βιβλίο) , σεντόνι, τραπέζι 
ιδέα (αγάπη) , έρωτας , πόνος 


Τα γένη των ουσιαστικών (10’)
Υπάρχουν τρία γένη:

Γένος 

 Αρσενικό ο άνθρωπος , ο τεχνίτης, ο επισκέπτης 
Θηλυκό η πόλη ,η φήμη , η μάζα
Ουδέτερο το παιδί ,το δώρο, το τραγούδι 

Σημείωση για τον μαθητή:  
Το γένος δεν αλλάζει ποτέ, ό,τι κι αν κάνουμε στο ουσιαστικό.


Οι αριθμοί των ουσιαστικών (10’)
Δύο αριθμοί:

Ενικός ένα πρόσωπο/πράγμα  
Πληθυντικός πολλά πρόσωπα/πράγματα

Παραδείγματα:
το παιδί → τα παιδιά  
 η πόλη → οι πόλεις  
ο δρόμος → οι δρόμοι  

 Οι πτώσεις (25’)
Οι πτώσεις δείχνουν τον ρόλο του ουσιαστικού στην πρόταση.

Πτώση Ρόλος Παράδειγμα 

Η Ονομαστική δηλώνει ποιος κάνει κάτι πχ
 ο μαθητής γράφει 
Η Γενική δηλώνει σε ποιον ανήκει κάτι πχ το βιβλίο του μαθητή 
Η Αιτιατική δηλώνει ποιον και τι βλέπω πχ βλέπω τον μαθητή 
Η Κλητική δηλώνει προσφώνηση πχ μαθητή, έλα εδώ! 

Παράδειγμα πλήρους κλίσης
ο άνθρωπος

ονομ.: ο άνθρωπος  
γεν.: του ανθρώπου  
αιτ.: τον άνθρωπο  
κλητ.: άνθρωπε  

Καθοδηγούμενη εξάσκηση (10’)
Αναλύετε μαζί την πρόταση:

«Η φίλη του παιδιού έφερε τα βιβλία στο σχολείο.»

 Η → άρθρο  
φίλη → ουσιαστικό (ονομ.)  
του παιδιού → ουσιαστικό (γεν.)  
 τα βιβλία → ουσιαστικό (αιτ.)  
 σχολείο → ουσιαστικό (αιτ.)


 Ποιος κάνει κάτι; → η φίλη  
Τίνος φίλη; → του παιδιού  
Τι έφερε; → τα βιβλία  
Πού; → στο σχολείο  

Έτσι βλέπουμε τη λειτουργία των πτώσεων.

 Ασκήσεις (15’)
 Άσκηση 1 — Κλίση ουσιαστικού
Να γράψεις τις πτώσεις του ουσιαστικού:  
ο δρόμος

Άσκηση 2 Μετατροπή σε πληθυντικό
Μετέτρεψε σε πληθυντικό:
- το παιδί  
- η εικόνα  
- ο γιατρός  

 Άσκηση 3 Σωστή πτώση
Βάλε τη σωστή μορφή του ουσιαστικού:

1. Πηγαίνω στο σπίτι (ο φίλος).  
2. Το βιβλίο (η Μαρία) είναι στο τραπέζι.  
3. Μίλησα με (ο δάσκαλος).

Άσκηση 4 Αναγνώριση πτώσης
Βρες την πτώση:

1. του παιδιού  
2. οι άνθρωποι  
3. τον δρόμο  
4. άνθρωπε

Λύσεις (5’)

Άσκηση 1
ο δρόμος, του δρόμου, τον δρόμο, δρόμε

Άσκηση 2
- τα παιδιά  
- οι εικόνες  
- οι γιατροί  

Άσκηση 3
1. του φίλου  
2. της Μαρίας  
3. τον δάσκαλο  

Άσκηση 4
1. γενική  
2. ονομαστική  
3. αιτιατική  
4. κλητική  


- Τα ουσιαστικά αλλάζουν μορφή ανάλογα με τον ρόλο τους.  
- Οι πτώσεις είναι το «κλειδί» για να καταλάβεις τη σύνταξη.  
- Το γένος δεν αλλάζει ποτέ.  
- Ο πληθυντικός συχνά αλλάζει την κατάληξη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου