Οι Βάτραχοι του Αριστοφάνη είναι μια από τις πιο εμβληματικές κωμωδίες της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, που παρουσιάστηκε το 405 π.Χ. στα Λήναια, σε μια εποχή βαθιάς πολιτικής και κοινωνικής κρίσης για την Αθήνα. Το έργο συνδυάζει με μοναδικό τρόπο τη φαντασία, τη σάτιρα και την πολιτική κριτική, προσφέροντας όχι μόνο γέλιο αλλά και τροφή για σκέψη. Κεντρικός ήρωας είναι ο θεός Διόνυσος, προστάτης του θεάτρου, ο οποίος αποφασίζει να κατέβει στον Άδη για να φέρει πίσω έναν σπουδαίο τραγικό ποιητή, καθώς η Αθήνα έχει στερηθεί την ποιότητα του παλιού δράματος. Εκεί, οργανώνεται ένας ποιητικός διαγωνισμός ανάμεσα στον Αισχύλο και τον Ευριπίδη, με τον Διόνυσο να καλείται να αποφασίσει ποιος αξίζει να επιστρέψει στον κόσμο των ζωντανών.Το έργο είναι γεμάτο από κωμικά ευρήματα, λογοτεχνικές παρωδίες και αιχμηρή κοινωνική σάτιρα. Μέσα από τον χορό των βατράχων, τις φαρσικές σκηνές και τις λογοτεχνικές αντιπαραθέσεις, ο Αριστοφάνης σχολιάζει την παρακμή της πόλης, την ανάγκη για πνευματική αναγέννηση και την αξία της παράδοσης.
Λεξικογραμματική ανάλυση
1 Στίχος
εἰωθότων
εδώ είναι γενική πληθυντικού της μετοχής παρακειμένου του ἔθω, στο ουδέτερο
γένος ,συνηθίζω, είμαι συνηθισμένος· ο ενεστ. μόνο στη μτχ., κακὰ πόλλ’ ἔρδεσκεν ἔθων,
πολλά κακά μηχανευόταν από συνήθεια αυτός, δηλ. ήταν συνηθισμένος σ’ αυτό, σε Ομήρ. Ιλ.·
διαφορετικά, παρακ. εἴωθα, Ιων. ἔωθα χρησιμ. ως ενεστ., και υπερσ. εἰώθειν, Ιων. ἐώθεα ως
παρατ.· συνηθίζω, εξοικειώνομαι, αποκτώ τη συνήθεια, με απαρ., σε Ομήρ. Ιλ., Ηρόδ. κ.λπ.·
ως απόλυτη μτχ., συνηθισμένος, συνήθης, σε Ομήρ. Ιλ., Σοφ. κ.λπ.· ως ουδ., κατὰ τὸ εἰωθός,
σύμφωνα με τη συνήθεια, παρὰ τὸ εἰωθός, αντίθετα προς τη συνήθεια, σε Θουκ.· επίρρ.,
εἰωθότως, συνηθισμένα, σε Σοφ.
2 Στίχος
γελῶσιν
εδώ είναι γ πληθυντικό ενεστώτα και κατ αλλους γ πληθυντικό ενεστώτα
υποτακτικής του ρ γελάω, Επικ. γελόω, Επικ. μτχ. πληθ. γελόωντες, γελώοντες, -ώωντες
ή -οίωντες, Επικ. παρατ. γελοίων ή -ώων, Δωρ. γʹ πληθ. γελᾶντι, θηλ. μτχ. γελᾶσα· μέλ.
γελάσομαι [ᾰ], μεταγεν. γελάσω· αόρ. αʹ ἐγέλᾰσα, Επικ. ἐγέλασσα, Δωρ. ἐγέλαξα· Παθ. αόρ. αʹ
ἐγελάσθην. I. ως απόλ., γελώ, σε Όμηρ. κ.λπ.· ἐγέλασσεν χείλεσιν, λέγεται για το προσποιητό,
το επίπλαστο γέλιο, σε Ομήρ. Ιλ. — Παθ., ἕνεκα τοῦ γελασθῆναι, χάριν της πρόκλησης γέλιου,
σε Δημ. II. 1. γελώ εις βάρος κάποιου, Λατ. irrideo· ἐπί τινι, σε Ομήρ. Ιλ., Αισχύλ.· επίσης,
εις βάρος κάποιου πράγματος, σε Ξεν.· ομοίως με δοτ., σε Σοφ. κ.λπ.· σπανίως, όπως το
καταγελάω, με γεν. προσ., στον ίδ. 2. με αιτ., ειρωνεύομαι, χλευάζω, περιπαίζω· τινά ή τι, σε
Θεόκρ., Αριστοφ. — Παθ., εμπαίζομαι, περιγελώμαι, χλευάζομαι, σε Αισχύλ., Σοφ.
7 Στίχος
εἴπω
εδώ είναι α ενικό υποτακτικής αορίστου β του ρ λέγω λέγω (Α), πλαγιάζω, ξαπλώνω,
μέλ. λέξω, αόρ. ἔλεξα, Επικ. λέξα· — Μέσ., μέλ. λέξομαι, αόρ. ἐλεξάμην, Επικ. λεξάμην
— Παθ., μόνο στο γʹ ενικ. Επικ. αορ. βʹ ἔλεκτο, λέκτο, προστ. λέξο, λέξεο, απαρ. λέχθαι,
μτχ. λεγμένος (με αυτή την έννοια, από √ΛΕΧ, όπως στα λέχ-ος, λόχ-ος). Βάζω κάποιον
να κοιμηθεί, αποκοιμίζω, λέξον με, σε Ομήρ. Ιλ.· ἔλεξα Διὸς νόον, στο ίδ. — Παθ. και
Μέσ., κοιμάμαι, είμαι ξαπλωμένος, κατακλίνομαι, σε Όμηρ.λέγω (Β), συλλέγω, συνάγω,
συναθροίζω, μαζεύω, μέλ. λέξω, αόρ. ἔλεξα, παρακ. εἴλοχα· — Μέσ., αόρ. ἐλεξάμην, Επικ.
αόρ. βʹ ἐλέγμην, γʹ ενικ. λέκτο· — Παθ., μέλ. λέξομαι, αόρ. ἐλέχθην, παρακ. εἴλεγμαι· I. 1.
συλλέγω, μαζεύω, Λατ. lego, colligo, σε Όμηρ., Πίνδ.· αἱμασιὰς λέγων, συλλέγει λίθους για
να χτίσει τοίχο, σε Ομήρ. Οδ. — Μέσ., συλλέγω για τον εαυτό μου, σε Ομήρ. Ιλ. 2. Μέσ.,
διαλέγω για τον εαυτό μου, εκλέγω, επιλέγω, σε Όμηρ. — Παθ., εκλέγομαι, σε Ομήρ. Ιλ. II. 1.
συναριθμώ, συγκαταλέγω, συνυπολογίζω, σε Ομήρ. Οδ.· μετὰ τοῖσιν ἐλέγμην, υπολογιζόμουν
ανάμεσά τους, στο ίδ.· λέκτο δ’ ἀριθμόν, αρίθμησε, στο ίδ. — Παθ., μετὰ τοῖσιν ἐλέχθην,
συγκαταλέχθηκα, συνυπολογίστηκα μεταξύ αυτών, σε Ομήρ. Ιλ. 2. ομοίως στους Αττ., λέγω
ἐν ἐχθροῖς, λογαριάζω κάποιον μεταξύ των εχθρών, θεωρώ κάποιον σαν εχθρό, σε Αισχύλ.·
λέγω τινὰ οὐδαμοῦ, θεωρώ κάποιον ανάξιο λόγου, nullo in numero habere, σε Σοφ. 3.
απαριθμώ, επαναλαμβάνω, σε Ομήρ. Οδ., Αισχύλ., κ.λπ. —
[....]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου