Οδύσσεια Ραψωδία Ι στίχοι 10-20

Ραψωδία Ι – Η περιπέτεια με τον Κύκλωπα Πολύφημο

Η ραψωδία Ι είναι από τις πιο γνωστές και δραματικές της Οδύσσειας. Ο Οδυσσέας αφηγείται στους Φαίακες την περιπέτειά του με τον Κύκλωπα Πολύφημο, έναν βίαιο και απάνθρωπο γίγαντα που τρώει τους συντρόφους του. Ο Οδυσσέας, με ευφυΐα και στρατηγική, καταφέρνει να τον τυφλώσει και να δραπετεύσει. Η ραψωδία αναδεικνύει την πολυμήχανη φύση του ήρωα, αλλά και την ύβρη του, καθώς αποκαλύπτει το όνομά του στον Πολύφημο, προκαλώντας την οργή του Ποσειδώνα. Το επεισόδιο θέτει σε κίνηση την θεϊκή τιμωρία που θα καθυστερήσει την επιστροφή του στην Ιθάκη.

Λεξικο-γραμματική ανάλυση

10 Στίχος

φορέῃσι

εδώ γ ενικό υποτακτικής ενεστώτα του ρ φορέω, φορέω, Επικ. γʹ ενικ. υποτ.

φορέῃσι, Επικ. απαρ. φορῆναι, φορήμεναι (όπως από φόρημι)· παρατ. ἐφόρεον, Ιων. ἐφόρευν,

φορέεσκον· μέλ. φορήσω, αόρ. αʹ ἐφόρησα, Επικ. φόρησα· 1. θαμιστικό του φέρω, φέρω ή

μεταφέρω συνεχώς, χρησιμοποιούμαι για μεταφορά, ἵπποι οἳ φορέεσκον Πηλείωνα, σε Ομήρ.

Ιλ.· λέγεται για δούλο, ὕδωρ ἐφόρει, σε Ομήρ. Οδ.· ομοίως, ἀγγελίας φορέειν, υπηρετώ ως

αγγελιαφόρος, (το ἀγγελίην φέρειν, απλώς μεταφέρω ένα μήνυμα), σε Ηρόδ.· φορέωθρεπτήρια, λέγεται για τον Οιδίποδα που μετέφερε την τροφή του μέσα σε δισάκι, σε Σοφ. 2. συνήθως

λέγεται για ρούχα και οπλισμό, μεταφέρω συνήθως, φορώ, Λατ. gesto, σε Όμηρ. κ.λπ. 3.

έχω, κατέχω, ἀγλαΐας φορέειν, είμαι λαμπρός, σε Ομήρ. Οδ.· ἰσχυρὰς φορέω τὰς κεφαλάς,

σε Ηρόδ.· ὑπόπτερον δέμας φορέω, σε Ευρ. II. Παθ., μεταφέρομαι βίαια, με ορμή, σε

Τραγ.· παρασύρομαι από τη θύελλα, σε Αριστοφ.· μεταφέρομαι μακριά, σε Θουκ. III. Μέσ.,

προμηθεύω τον εαυτό μου, προμηθεύομαι, σε Ευρ.

ἐγχείῃ

εδώ είναι γ ενικό υποτακτικής ενεστώτα του ρ ἐγ-χύνω, μεταγεν. τύπος του ἐγχέω,

σε Λουκ., ἐγ-χέω, μέλ. -χεῶ, αόρ. αʹ ἐν-έχεα, Επικ. ἐν-έχευα, Επικ. γʹ ενικ. υποτ. ἐγχέῃ, Επικ.

ἐγχείῃ· Παθ. παρακ. -κέχῠμαι· I. 1. εκχύνω, χύνω μέσα, μέθυ ἐγχ. δεπάεσσι, σε Ομήρ. Οδ.·

οἶνον ἐς κύλικα, σε Ηρόδ.· ἐγχεῖν, γεμίζω με κρασί, γεμίζω το ποτήρι, σε Ξεν. κ.λπ. — Μέσ.,

γεμίζω το ποτήρι μου, σε Αριστοφ. 2. λέγεται για στέρεα αντικείμενα, ρίχνω, εξακοντίζω κάτι,

σε Ομήρ. Οδ. II. με αιτ. που δηλώνει το αγγείο, γεμίζω με το να χύνω μέσα, σε Ξεν. III. ἐγχεῖν

ὕδωρ τινί, δηλ. γεμίζω την κλεψύδραν (βλ. αυτ.), σε Δημ.

δεπάεσσι

εδώ δοτική πληθυντικού του ουσιαστικού το δέπας του δέπαος

16 Στίχος

νηλεὲς

εδώ είναι ουδέτερο αιτιατική ενικού του επιθέτου νηλεής, -ές, βλ. νηλής., νηλής, -ές,

Επικ. ουδ. νηλεές (όπως αν προερχόταν από το νηλεής), Επικ. επίσης νηλειής, -ὲς (νή-, ἔλεος)·

I. ανελέητος, σκληρός, άσπλαχνος, σε Ομήρ. Ιλ.· νηλέϊ χαλκῷ, με άκαμπτο ατσάλι, σκληρό

σίδηρο, σε Όμηρ.· νηλέϊὕπνῳ, λέγεται για αμείλικτο ύπνο, που εκθέτει τους ανθρώπους στην

αρρώστια και γενικά σε κινδύνους χωρίς τη δυνατότητα αντίστασης, σε Ομήρ. Οδ.· νηλεὲς

ἦμαρ, ημέρα θανάτου, σε Όμηρ.· επίρρ. νηλεῶς, σε Αισχύλ. II. Παθ., αυτός που δεν έχει

γνωρίσει το έλεος κανενός, αυτός τον οποίο δεν λυπάται κανείς, σε Σοφ

17 Στίχος

ἀπόπροθι

επίρρ. (ἀποπρό), μακριά, από μακριά, σε Όμηρ.

20 Στίχος

μευ

εδώ είναι η γενική ενικού της προσωπικής αντωνυμίας α προσώπου, ἐγώ, I. Επικ. ἐγών

πριν από φωνήεντα, αντων. του αʹ προσ.· Λατ. ego, εγώ· επιτετ. ἔγωγε, Λατ. equidem, εγώ

τουλάχιστον, από μέρους μου, για εμένα, σε Όμηρ., Αττικ.· Δωρ. ἐγώγα, ἐγώνγα, σε Αριστοφ.·

Βοιωτ. ἰώνγα, ἰώγα, στον ίδ. II. η √ΜΕ εμφανίζεται στις πλάγιες πτώσεις, δηλ. γεν. ἐμοῦ,

εγκλιτ. μοῦ, Ιων. και Επικ. ἐμέο, ἐμεῦ, μευ, Επικ. επίσης ἐμέθεν, δοτ. ἐμοί, εγκλιτ. μοί, Δωρ.

ἐμίν, αιτ. ἐμέ, εγκλιτ. με. III. δυϊκ., ονομ. και αιτ. νώ, Ιων. και Επικ. νῶϊ (πρβλ. Λατ. nos),

γεν. και δοτ. νῶν, Επικ. νῶϊν. IV. πληθ., ονομ. ἡμεῖς· Αιολ. ἅμμες· Δωρ. ἅμες — γεν. ἡμῶν,

Ιων. ἡμέων, Επικ. ἡμείων, Δωρ. ἁμμῶν — δοτ. ἡμῖν, στους Αττ. ποιητές επίσης ἡμίν (ῐ) ή ἧμιν·

Αιολ. και Δωρ. ἄμμῐν, ἄμμῐ, Δωρ. επίσης ἁμίν· — αιτ. ἡμᾶς, Ιων. ἡμέας· Αιολ. ἄμμε, Δωρ. ἁμέ.

Για ιδιαίτερα φιλολογικά μαθήματα και τις πλήρεις σημειώσεις, επικοινωνήστε μαζί μου. Στείλτε μήνυμα στο inbox στο Facebook ή email για πληροφορίες. Εναλλακτικά, καλέστε στο κινητό μου για άμεση επικοινωνία.